Ngộ độc thủy ngân là gì và các cách phòng tránh và chữa trị

Mỗi khi có các đám cháy tại các khu công nghiệp hay nhà máy nào đó thì ai cũng lo lắng bởi hậu quả lớn nhất của đám cháy này là những lo ngại về tác hại tới môi trường, đó có thể là các loại nhựa hay các hợp chất được sử dụng trong sản xuất.

Một trong những vụ cháy gần đây được quan tâm đó là đám cháy ở 1 nhà máy làm phích nước và bóng điện vớinỗi lo đặc biệt là ảnh hưởng của chất thủy ngân tới khu vực trong và quanh đám cháy bởi đây là 1 khu khá đông dân cư. Dưới đây là 1 vài thông tin về nguy cơ khi ngộ độc thủy ngân là gì, nếu bị ngộ độc thì nên xử lý ra sao để anh em tham khảo.

Thủy ngân là dạng kim loại thuộc diện đặc biệt bởi khi ở nhiệt độ bình thường nó lại ở dạng lỏng. Chính vì thế nên rất dễ lan truyền và chảy vào nhiều nơi khác nhau. Ứng dụng mà chúng ta thường thấy nhất là ở trong các cặp nhiệt độ truyền thống mà chắc khá nhiều nhà vẫn có để ở nhà bất kể đã có nhiệt kế điện tử hay không bởi độ chính xác của nó vẫn chuẩn hơn các dạng mới bây giờ. Thêm thông tin là nếu cặp đúng cách thì nhiệt kế thủy ngân sẽ cho ra kết quả chuẩn luôn, còn với nhiệt kế điện tử thì thường phải cộng thêm 0.5 độ sai số. Thủy ngân còn có ở trong các loại pin, mỹ phẩm hay các loại hải sản sống ở vùng biển sâu như cá ngừ chẳng hạn, nếu chỉ ăn vài miếng thì cũng không đến nỗi ngộ độc ngay, tuy nhiên chúng ta cũng không nên ăn thường xuyên các loại cá nước sâu như vậy để tránh voi không xấu mặt nào. Ở Việt Nam thì thủy ngân còn thường có ở trong các dạng phích nước vẫn đang được sản xuất và bán nhiều nơi.

Thủy ngân độc, đó là điều chắc chắn, và khi nó kết hợp với các chất khác thì những hợp chất này còn độc hơn nữa, 1 trong những hợp chất siêu độc của thủy ngân là dimethylmercury, chúng ta chỉ cần tiếp xúc với 1 vài micro lít của hợp chất này là đã nhiễm độc và tử vong vài tháng sau đó. Ca tử vong kinh điển nhất do tiếp xúc với hợp chất này là ca tử vong của giáo sư hóa chuyên nghiên cứu về ngộ độc các kim loại nặng Karen Wetterhahn của trường đại học Dartmouth vào hồi năm 1997. Bà đã bị dính hợp chất này lên găng tay cao su vẫn hay sử dụng trong phòng thí nghiệm và nó đã thẩm thấu qua vào da, sau 10 tháng bà đã tử vong khi nó đã chạy qua khắp cơ thể và tích tụ lên não của bà.

Giáo sư Karen Wetterhahn, người bị tử vong sau khi nhiễm dimethylmercury​

Có 2 dạng nhiễm độc thủy ngân là cấp tính và mạn tính tùy vào dạng thủy ngân, thời gian hay cường độ 1 người tiếp xúc với thủy ngân. Với những người nhiễm độc thủy ngân cấp tính thì sẽ có các triệu chứng đau nhói và tê rần ở đầu ngón tay và ngón chân hay tại môi, Nếu tiếp xúc lâu dài trong môi trường có nồng độ thủy ngân trong không khí trên 50 microgram/m3 thì sẽ có các vấn đề về mất khả năng điều hòa vận động, các vấn đề về thần kinh, bị đau đầu, sút cân... Khi hít phải thủy ngân sẽ gây ra bệnh phổi nặng cấp tính, gây sốt, ớn lạnh, khó thở... Nếu chỉ hít 1 thời gian ngắn thì các triệu chứng sẽ giảm và biến mất sau khoảng 1 tuần, tuy nhiên nếu vẫn tiếp tục hít phải thì sẽ dẫn đến suy hô hấp và cả tử vong nữa. Ngộ động mạn tính thì là do 1 thời gian dài nạp dần dần thủy ngân vào người, thường là trường hợp chăm chỉ ăn cá biển quá nhiều.

Nếu anh em bị nhiễm độc thủy ngân thì phương pháp điều trị sẽ áp dụng tương tự với các phương pháp điều trị ngộ độc khác, sẽ kiểm tra xem có bị vấn đề gì về hô hấp và tuần hoàn hay không, sẽ loại bỏ các thứ có khả năng vẫn còn dính thủy ngân để ngấm vào cơ thể, ở đây là các loại quần áo đang mặc trên người. Các bác sỹ sẽ theo dõi nếu có các triệu chứng nghiêm trọng họ sẽ sử dụng các dạng thuốc đặc hiệu để thải độc. Với trẻ em nếu bọn trẻ chẳng may nuốt phải thủy ngân khi cặp nhiệt độ bằng mồm hay nuốt từ nguồn khác cần kiểm tra xem khoang miệng có xước không, nếu không thì sẽ theo dõi thủy ngân có ra theo phân của trẻ không. Nếu ra tương ứng với mức thủy ngân ước tính đã nuốt vào thì ổn, còn nếu không yên tâm thì nên đưa ngay trẻ đi đến viện để kiểm tra chi tiết. Tuyệt đối không móc họng cho trẻ nôn ngược ra bởi nguy cơ xước dạ dày và vòm miệng làm thủy ngân ngấm vào máu rất nguy hiểm.

Với các anh em đang ở quanh khu vực đám cháy nói trên cần để tâm theo dõi các thông báo từ trung tâm y tế gần nhất để cập nhật các thông tin mới. Mong là các nhà chức trách sẽ sớm đưa ra kết luận để mọi người có cách xử lý phù hợp.

Ảnh Wikipedia, wag​

From <https://tinhte.vn/threads/ngo-doc-thuy-ngan-la-gi-va-cac-cach-phong-tranh-va-chua-tri.3007027/>
_________________________________________

(NLĐO)- Sau vụ cháy kinh hoàng tại Công ty cổ phần bóng đèn phích nước Rạng Đông, UBND phường Hạ Đình (Hà Nội), đã ra thông báo khuyến nghị người dân không sử dụng thực phẩm rau, hoa quả, gia cầm, cá, lợn được nuôi trong vòng bán kính 1 km kể từ tâm đám cháy; sơ tán trẻ nhỏ, người già, ốm bệnh...

• Cận cảnh tan hoang sau vụ cháy 6.000 m2 kho xưởng tại Công ty Bóng đèn phích nước Rạng Đông
• Cháy tại Công ty Rạng Đông: 10 nhà dân bị "vạ lây"

Ngày 29-8, sau vụ cháy kinh hoàng 6.000 m2 nhà xưởng tại Công ty cổ phần bóng đèn phích nước Rạng Đông, UBND phường Hạ Đình (quận Thanh Xuân, Hà Nội), đã ra thông báo về việc xử lý vệ sinh môi trường sau cháy.

Khu vực xảy ra vụ cháy

Theo thông báo, vụ cháy tại Công ty cổ phần bóng đèn phích nước Rạng Đông ngày 28-8, giáp ranh phường Hạ Đình. Sau khi cháy còn tồn dư nhiều khói bụi, không khí nhiễm bẩn, gây ảnh hưởng đến sức khỏe của nhân dân, của cán bộ viên chức tại một số khu vực và cơ quan, đơn vị, trường học trên địa bàn phường Hạ Đình. Vì vậy, UBND phường Hạ Đình khuyến nghị người dân không sử dụng thực phẩm rau, hoa quả, gia cầm, cá, lợn được nuôi trong vòng bán kính 1 km kể từ tâm đám cháy trong thời gian 21 ngày.

Ngoài ra, sơ tán trẻ nhỏ, người già, ốm bệnh ra khỏi khu vực chịu ảnh hưởng của cháy, thời gian sơ tán từ 1-10 ngày. Để hạn chế tác hại của khói bụi, phường Hạ Đình đề nghị các gia đình tự theo dõi sức khỏe của các thành viên. Nếu có biểu hiện ho, khó thở, đau ngực, sốt bất thường thì phải đưa đi khám tại các bệnh viện để có biện pháp xử lý kịp thời. Không sử dụng nước tại các bể chứa nước hở trong bán kính 1 km kể từ tâm đám cháy.

Nhiều người dân đã bị "vạ lây" từ vụ cháy lớn tại Nhà máy Bóng đèn phích nước Rạng Đông

Về vấn đề vệ sinh môi trường sau cháy, phường Hạ Đình khuyến nghị người dân thay toàn bộ quần áo có nhiễm khói bụi do cháy bằng cách giặt nước sạch nhiều lần. Sau đó, ngâm xà phòng nóng từ 70-80 độ trong vòng 30 phút, ngâm tiếp 20 phút với nước tẩy quần áo, rồi xả sạch bằng nước sạch nhiều lần.

Vệ sinh toàn bộ ngoại cảnh, bao gồm bể nước, cây cối ban công, tường cửa bằng nước xà phòng đặc 2-3 lần. Sau đó rửa lại bằng nước sạch nhiều lần. Thau rửa tất cả các vật dụng chứa nước, sinh hoạt có bám bụi bằng xà phòng 2-3 lần và nhiều lần bằng nước sạch. Tiêu hủy các loại rau, trái cây tự trồng trong vòng bán kính 500 m. Nếu có trồng tiếp tục nên thay đổi đất, dung dịch thủy canh mới, để đảm bảo không bị ô nhiễm với các loại cây cảnh cũng tiến hành phun rửa nhiều lần bằng nước sạch để trôi bụi do cháy.

Hiện trường vụ cháy nhìn từ trên cao

Vụ cháy tại Công ty cổ phần bóng đèn phích nước Rạng Đông xảy ra khoảng 18 giờ chiều 28-7. Ngay sau khi nhận tin báo, khoảng 15 xe chữa cháy được điều tới hiện trường chữa cháy, sau đó, hàng trăm chiến sĩ, nhiều lực lượng và hàng chục xe chữa cháy đã được huy động, tăng cường chữa cháy.

Đến khoảng hơn 23 giờ đêm 28-8, đám cháy mới cơ bản được khống chế. Bước đầu chưa ghi nhận thiệt hại về người, có 2 chiến sĩ trong quá trình làm nhiệm vụ bị ngạt khói, được đưa đi bệnh viện và đã an toàn.

Đám cháy đã thiêu rụi khoảng 6.000 m2 diện tích kho xưởng của Công ty cổ phần bóng đèn phích nước Rạng Đông và hàng chục nhà dân sống xung quanh bị ảnh hưởng. Có 58 hộ dân với 213 nhân khẩu bị ảnh hưởng phải di dời ra khỏi khu vực nguy hiểm.

Hiện, các cơ quan chức năng đang vào cuộc điều tra, làm rõ nguyên nhân vụ cháy kinh hoàng này.

From <https://nld.com.vn/thoi-su/chay-nha-may-bong-den-phich-nuoc-rang-dong-so-tan-nguoi-gia-tre-nho-khong-dung-thuc-pham-20190829170712118.htm> 

Tội của xe máy?

Tôi đã đi xuyên Việt một lần bằng xe máy. Chuyến đi kéo dài một tháng, vào năm 2012.  Khác với lần đầu dùng xe khách, tàu hỏa và máy bay, lần này tôi chu du được nhiều hơn, vào tận sâu những bản làng hẻo lánh, gặp gỡ mọi tầng lớp xã hội, học được rất nhiều về Việt Nam.

Thêm nữa, nhờ đi xe máy, tôi chủ động được thời gian của mình, và điều không kém phần quan trọng: chi phí khá rẻ. Toàn bộ chuyến du lịch trong một tháng chỉ mất chừng 500 USD. Tất cả đã khiến tôi thích đi du lịch bằng xe máy hơn các phương tiện khác.

Với nhiều người nước ngoài như tôi, xe máy trở thành điều thú vị của Việt Nam, thậm chí là một nét văn hóa. Nếu vô tình bắt gặp du khách mới sang Việt Nam, bạn sẽ thấy ánh mắt của họ vừa ngạc nhiên, vừa thích thú xen lẫn hồi hộp, và cả sợ hãi khi nhìn dòng xe cộ cuồn cuộn trên đường. Cô em gái tôi cũng thế, khi sang đây thăm tôi, trong must-do-list (danh sách điều phải làm) của cô có "đi dạo thành phố trên xe máy".

Ở mặt khác, xe máy đang bị cho là thủ phạm gây ô nhiễm không khí, ô nhiễm tiếng ồn, tắc đường và tai nạn giao thông. Chính vì những lý do đó mà thành phố Hà Nội đang muốn cấm xe máy theo lộ trình. Tuy nhiên, theo tôi đây là kế hoạch không khả thi cho lắm, nhất là trong tương lai gần.

Nếu nói về nguyên nhân tắc đường, thủ phạm không chỉ có xe máy. Thực ra, những chiếc ô tô mới chiếm nhiều hơn diện tích trên đường. Trong khi nó chưa chắc đã tối ưu hóa được khả năng vận chuyển của mình nếu trên ô tô chỉ có đúng một tài xế. Chưa kể, nhiều khi phương tiện này cũng lấn cả làn xe máy và từ đó gây ách tắc. Bạn có thể kiểm chứng điều này trên tuyến Nam Kỳ Khởi Nghĩa, Nguyễn Văn Trỗi ở Sài Gòn, vào giờ cao điểm.

Việc cải thiện chất lượng không khí bằng cách xóa bỏ xe máy nghe có vẻ đầy hoài nghi. Khí thải từ ô tô đi đâu? Nó không góp phần làm ô nhiễm không khí? Ngoài ra ô nhiễm còn từ việc xây dựng dày đặc, từ các nhà máy sản xuất công nghiệp, hay thậm chí là từ thói quen của người dân như xả rác và đốt rác chẳng hạn. Trung Quốc cũng đã cấm xe máy ở một số thành phố lớn, nhưng ô nhiễm không khí ở nước này vẫn đang nằm trong báo động đỏ.

Còn để giảm tai nạn giao thông, theo tôi sự cố xảy ra trên đường không phụ thuộc vào việc bạn đi phương tiện gì mà quan trọng là sự tuân thủ luật giao thông, tính trách nhiệm và kỷ luật của mọi người cầm lái.

Trong khi hiệu quả của việc cấm xe máy còn mơ hồ thì hệ lụy của nó lại khá rõ nét. Tiếp cận giao thông là một yếu tố quan trọng trong khả năng thoát nghèo. Đó không phải tuyên bố chủ quan mà là một kết quả nghiên cứu năm 2015 của đại học Harvard. Ở những nước phát triển, một người sống ngay cạnh trạm dừng tàu điện ngầm có nhiều khả năng tìm được công việc tốt hơn, lương cao hơn so với người không sống và làm việc xung quanh đó. Người nghèo thường sống trong những khu cấp thấp với hạ tầng kém hơn và ít cơ hội việc làm hơn, nhưng nếu phương tiện giao thông công cộng phát triển, họ có thể đi khắp mọi hướng để làm việc.

Tương tự ở Việt Nam, khi giá bất động sản cao ngất ngưởng, rất khó để mua được nhà ở gần khu trung tâm - nơi thường có nhiều việc làm hấp dẫn. Trong khi giao thông công cộng chưa đáp ứng được yêu cầu của người dân thì xe máy là cần câu cơm của rất nhiều người. Vì thế, cấm xe máy trong thời gian này sẽ gây nhiều khó khăn cho người dân, làm giảm năng suất lao động của họ, thậm chí có thể gây ra nạn thất nghiệp và hậu quả cuối cùng là làm suy giảm kinh tế, kéo theo bất ổn xã hội.

Cấm xe máy mà chưa có một nền tảng hạ tầng thay thế vô tình làm khoảng cách giàu nghèo lớn hơn trong xã hội Việt Nam. Ở một đất nước có thu nhập bình quân đầu người chỉ 2.587 USD (năm 2018) cùng với thuế nhập khẩu ô tô và giá xăng dầu đều cao, tôi không nghĩ số đông người dân có cơ hội sử dụng ô tô. Một chính quyền ưu việt phải giải quyết được vấn đề của tất cả nhân dân, chứ không chỉ mang đến thuận lợi cho một nhóm nhất định.

Đất nước phát triển không phải là nơi mà người nghèo có thể mua được ô tô mà là nơi người giàu sử dụng phương tiện giao thông công cộng. Nếu bạn lên xe bus ở châu Âu, bạn dễ dàng thấy sự đa dạng của hành khách: sinh viên, học sinh, người già, trẻ em, công nhân, cả những ông chủ hay những người đang trên đường đến văn phòng của những tập đoàn đa quốc gia nổi tiếng.

Chính vì vậy, để người dân có thể tạm biệt xe máy thì chính quyền phải hoàn thiện hệ thống giao thông công cộng và cả không gian công cộng trước đã. Trong khi metro vẫn triển khai với tiến độ khá chậm, mạng lưới xe bus cũng chưa được thiết kế hợp lý. Người dân nhiều khi phải bắt xe ôm đi từ nhà mình ra bến xe bus, rồi đổi xe hai ba lần mới đến được nơi cần đến.

Những người sử dụng phương tiện công cộng là những người đi bộ, nhưng họ không có chỗ để đi vì hầu hết vỉa hè đã bị chiếm dụng. Tương tự, không có khái niệm lối sang đường dành cho người đi bộ ở Việt Nam bởi rất ít người tôn trọng những đường kẻ vạch rằn của họ. Hệ thống nhà chờ xe bus chỉ mới được làm ở những khu vực trung tâm, chưa kể nó còn bị chiếm dụng. Hành khách ở những nơi xa hơn làm sao để không khỏi kiệt sức khi phải đứng chờ dưới nắng nóng, khói bụi và tiếng ồn, nạn móc túi?

Tất cả dẫn đến tâm lý ngại sử dụng xe bus trong khi xe máy vừa tiện lợi vừa cơ động hơn. Việc trả lại người dân không gian chung và phát triển không gian công cộng, vì thế, quan trọng không kém việc phát triển mạng lưới phương tiện công cộng. 

Như vậy, phát triển và cải thiện bộ mặt giao thông công cộng, thắt chặt việc thực thi pháp luật giao thông - đặc biệt là tệ tham nhũng trên đường - cùng với giáo dục thái độ văn minh cho người đi đường là những cách khả thi hơn lệnh cấm xe máy lạnh lùng. Và biết đâu, khi có một hạ tầng giao thông đủ tốt, không cần ai cấm, người dân sẽ tự giã từ xe máy của mình.

Jan Rybnik
(Nguyên bản tiếng Việt)

https://vnexpress.net/goc-nhin/toi-cua-xe-may-3907839.html